Evlenme Yaşı & Evlenme Ehliyeti Nedir ?

A) Evlenme Yaşı Kaçtır ?

1.Olağan Evlenme Yaşı

TMK m.124/1’e göre, “ Erkek veya kadın onyedi yaşını doldurmadıkça  evlenemez”. On sekiz yaşından gün alan kişi onyedinci yaşını doldurmuş olur ve evlenebilir. Ancak bu yaşın altındaki kişiler anne ve babasının rızası dahi olsa evlenemez. Sadece özel durumlar söz konusuysa hakimin izniyle evlenebilirler. Bunun dışında onyedi yaşını doldurmuş olan ve ayırt etme gücüne sahip olan herkes evlenebilir.

2.Olağanüstü (istisnai) Evlenme Yaşı

TMK m.124/2’ye göre, “Ancak, hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir”.

Eğer kişi mahkemenin izin verdiği kişiyle herhangi bir nedenden ötürü evlenemezse, bu izni başka birisiyle evlenerek kullanamaz.

Evlenmeye izin isteme hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Sınırlı ehliyetsiz dahi olsa kişi bu izin için mahkemeye başvurabilir. Fakat yasal temsilcisi başvuramaz.

Olağanüstü durumun veya pek önemli bir sebebin varlığını hakim tespit eder. Hakim isterse kadının gebe olmasına rağmen küçük yaşta evliliği tehlikeli görebilir ve izin vermeyebilir.

Hakim olanak varsa yasal temsilciyi dinler. Hakimin yasal temsilciyi dinlemesi şart değildir. Hatta dinlese bile onun isteklerine zıt bir karar alabilir.

Bu yaşta evliliğe izin için müracaat edilecek mahkeme, talepte bulunan kişinin yerleşim yeri Aile Mahkemesidir.

B) Ayırt Etme Gücü

TMK m.125’e göre, “ Ayırt etme gücüne sahip olmayanlar evlenemez”. Evliliğin anlam ve amacını algılayabilecek, evlenmeye bağlı sorumluluklarını ve ödevlerini kavrayabilecek yeteneğe sahip herkes bu anlamda ayırt etme gücüne sahiptir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan kimsenin yaptığı evlilik hükümsüzdür. Bu durum sürekli ise mutlak butlan, geçici ise (örn. sarhoşluk) nisbi butlan sonucunu doğurur.

KİŞİLERİN EVLENME EHLİYETİ YÖNÜNDEN AYRIMI

1.Evlenmeye Tam Ehliyetliler

Onsekiz yaşını doldurmuş, ayırt etme gücüne sahip olan ve kısıtlı olmayan herkes evlenmeye tam ehliyetlidir. Kimsenin iznine gerek olmadan evlenebilir. Ancak kısıtlıysa, yani herhangi bir nedenle velayet veya vesayet altındaysa, diğer şartları gerçekleşmiş olsa bile yasal temsilcinin rızası olmadan evlenemez.

2.Evlenmeye Tam Ehliyetsizler

Evlenmeye yaşına ulaşmamış veya ulaşmış olsa bile ayırt etme gücünden yoksun olan kimseler evlenemez. Yasal temsilcinin veya mahkemenin izniyle de evlenemezler.

3.Evlenmeye Sınırlı Ehliyetsizler

Onyedi yaşını doldurmuş olanlar ve ergin olup da kısıtlama sebebiyle velayet ya da vesayet altında olanlar evlenme açısından sınırlı ehliyetsizdir. Bu durum, olağanüstü evlenme durumunda da geçerlidir. Evlenme kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan, sınırlı ehliyetsizin evlenme iradesini bizzat açıklanmış olması aranır. Burada yasal temsilcinin rolü, evlenmek için başvuru yapan sınırlı ehliyetsizin bu iradesine onay vermektir.

 Sınırlı ehliyetsizin velayet hakkı anne ve babasındaysa ikisinin de ayrı ayrı onayı aranır. Velayet hakkı sadece birindeyse, onun onayı yeterlidir. Sınırlı ehliyetsiz olan  kişi evlatlıksa, onay gösterecek olan evlat edinendir. Sınırlı ehliyetsiz kişi vesayet altındaysa, vasinin onayı aranır.

TMK m.136 gereğince, yasal temsilcinin bu rızası yazılı ve noterden imzasının onaylanmış olması gerekir. Bu belge evlenmek için yapılan başvuruda yetkili evlendirme memuruna verilir. Evlendirme memurunun izninin olmamasına rağmen yapılan evlilik nisbi butlanla sakatlanmış olur.

Yasal temsilci (veli ya da vasi) evliliğe izin vermese dahi sınırlı ehliyetsiz kişi mahkemeye başvurarak evlilik için izin isteyebilir. Hakim yasal temsilcinin izin vermemesinin haklı mı haksız mı olduğunu araştırır. Yasal temsilciyi dinler ve onun haksız olduğuna karar verirse evliliğe izin verebilir. Evlenmek için yapılan başvuruda yasal temsilcinin izni yerine bu belge sunulur.

Bu gönderiyi derecelendirmek için tıklayın!
[Total: 0 Average: 0]

Leave a comment